donderdag 25 augustus 2016

De beste onbekende striptekenaar van Nederland

Mark Smeets. De triomf van het tekenen (Piet Schreuders e.a.)
Mark Smeets was een heel getalenteerde striptekenaar, maar hij heeft tijdens zijn leven (1942 - 1999) geen enkel album gepubliceerd. Logisch dus dat zijn naam en zijn werk tot voor kort slechts bekend was bij een kleine kring van ingewijden. Daar komt verandering in met de publicatie van een schitterend uitgevoerd overzicht van zijn werk: De triomf van het tekenen. Piet Schreuders, Fake Booij, Luuk Smeets en Rene Windig deden uitgebreid onderzoek naar leven en werk van Mark Smeets. Het resultaat van dat werk is een dik boek van ruim 360 pagina's met een gedegen biografie en een uitgebreide selectie uit dertig jaar tekenwerk.
Mark Smeets was een natuurtalent. Als kind was hij verslingerd aan stripverhalen en hij begon geïnspireerd door zijn voorbeelden Hergé, Franquin, Herriman en Crumb zelf te tekenen, waarbij hij een eigen herkenbare stijl ontwikkelde. Twee van zijn inspirators, Hergéen Franquin erkenden zijn talent. Ze vroegen hem zelfs beiden om een stripverhaal te maken voor de tijdschriften waar ze op dat moment in de jaren zestig aan verbonden waren, zo blijkt uit de tekst in dit boek. Het had dus niet veel gescheeld of Smeets was voor Kuifje of Robbedoes gaan tekenen. Maar het liep anders.
Mark Smeets slaagde er niet in om de verhalen waaraan hij begon af te ronden. Zijn verzamelde werk bestaat zodoende behalve uit vele illustraties vooral ook uit talloze aanzetten tot nooit voltooide stripverhalen. Dat onvoltooide zou uiteindelijk kenmerkend worden voor zijn oeuvre.
Mark Smeets publiceerde zijn eerste tekeningen in Hitweek. Evert Geradts, die hier ook voor werkte, wilde Smeets per sé in zijn eigen undergroundblad Tante Leny presenteert… hebben. Smeets leverde vanaf het eerste nummer bijdragen aan Tante Leny. Vanaf de jaren zeventig ging hij in  zijn kenmerkende klare lijnstijl voor talloze kranten en tijdschriften illustraties maken. Het langst, ruim twintig jaar, werkte hij voor NRC Handelsblad, Voor deze krant tekende hij zelfs korte tijd een stripverhaal, waarvan zo'n dertig afleveringen verschenen. Ook in stripbladen bleef werk van Mark Smeets verschijnen, maar zijn belangrijkste werk bleef ongezien. Jarenlang tekende hij hele schetsboeken vol, soms als voorbereidding voor een illustratieopdracht, maar veel vaker puur om het plezier van het tekenen zelf. Veel werk uit deze boeken, die na zijn dood werden gevonden, is terug te zien in De triomf van het tekenen, maar tegelijk met dit overzichtswerk bracht Scratch ook een facscimile uit van een van de schetsboeken uit 1993 (184 pagina's, kleur, softcover met stofomslag, € 39,90) Het is fascinerend werk van hoge kwaliteit.
Je kan er alleen maar over fantaseren hoe zijn boeken er uit zouden hebben gezien als Mark Smeets wel complete stripalbums had gemaakt. Was het een bewuste keuze om nooit uit de schaduw te stappen of kon hij gewoon niet anders dan zijn werk onvoltooid laten? Uit faalangst of omdat een uitgewerkte en geïnkte tekening altijd afbreuk doet aan de oorspronkelijke schets?
Het doet er niet meer toe. Smeets stierf in 1999 veel te jong, aan leukemie. Hij liet een prachtige artistieke erfenis na, die dankzij de inspanning van Schreuders en co nu toegankelijk is gemaakt voor iedereen die van mooie tekeningen houdt. En wie doet dat nou niet?
Scratch books 2016; 360 pagina's; hardcover, kleur; € 49,90
☺☺☺☺☺

Kijk ook eens op http://hanspols.nl

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen