maandag 30 november 2015

Met elkaar verbonden levens

VIER JAARGETIJDEN (Cyril Pedrosa)
 Als je een boek zoals Vier jaargetijden mag maken heb je een uitgever die in je gelooft. En die heeft Cyril Pedrosa, want Vier jaargetijden ligt in de winkel, een behoorlijk zwaar stripalbum van 330 pagina's in kleur. Alleen al daarom is het een bijzonder boek. Maar dat niet alleen, het is ook een boek dat je niet meer neer kan leggen als je er eenmaal aan begonnen bent. Pedrosa trekt je zijn wereld in, die hij in een aantal wisselende technieken overtuigend neerzet.
Centraal in Vier jaargetijden staan een paar mensen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben en die een jaar lang worden gevolgd. Naarmate het verhaal vordert ontstaan er wel degelijk parallellen tussen de verschillende levens. De verbindende factor daarbij is een jonge fotografe. Zij zoomt in op de mensen die ze fotografeert en die ze daarna aan het woord laat komen. Pedrosa gebruikt in Vier jaargetijden niet alleen verschillende beeldtechnieken, maar ook tekstpagina's (vrij uitzonderlijk in een stripverhaal) en met name wanneer hij via de fotografe vertelt en inzoomt op een persoon.
Cyril Pedrosa lijkt met dit boek te willen zeggen dat niemand enkel op zichzelf staat en dat al onze levens met elkaar zijn verbonden, niet alleen in ruimte, maar ook in tijd. Dat illustreert hij mooi met de preludes (zoals hij ze zelf noemt) waarin we een prehistorische jongen zien die zijn sporen achterlaat. Sporen die later in de tijd worden teruggevonden en verbonden met de personages waarvan we inmiddels zijn gaan houden.
Er wordt niet echt een verhaal verteld in Vier jaargetijden, we maken een jaar mee door de ogen van zijn personages met alle gebeurtenissen in die tijd en die laat Cyril Pedrosa mooi samenvallen met het kleurenpalet dat hij hanteert en dat ieder seizoen weer anders is.
Vier jaargetijden is geen makkelijk toegankelijk verhaal en allerlei verbanden en thema's en subthema's worden misschien niet bij de eerste keer lezen al meteen duidelijk, maar die moeilijke toegankelijkheid betreft eigenlijk alleen het verhaal. De tekeningen zijn sprankelend, effectief en doordacht ingekleurd, elk seizoen en elke scène heeft zijn eigen kleurenpalet en de personages leven, ook al blijft er veel wat we nog niet van ze weten. Maar is dat in het echte leven eigenlijk niet zo? Dat je van iemand gaat houden zonder hem of haar helemaal te kennen. En dit is een boek om van te houden.
Dupuis 2015; 330 pagina's; hardcover, kleur; € 39,95
☺☺☺☺☺


Kijk ook eens op http://hanspols.nl

zaterdag 28 november 2015

Overleven in een rauw berglandschap

DE REST VAN DE WERELD (Jean-Christophe Chauzy)
 Hoe menselijk blijf je om te overleven? Die zin staat achterop het eerste deel van De rest van de wereld, een huiveringwekkend verhaal, waarin een jonge moeder en haar twee puberzoons moeten zien te overleven in de door natuurrampen getroffen Pyreneeên. Marie, de vrouw waarover het gaat ligt in scheiding met haar man en gaat alleen met haar kinderen op vakantie. Als het einde van de zomervakantie brengt Marie haar twee zoons bij de grootouders van een vriendje om zelf rustig in te kunnen pakken en de terugreis voor te bereiden. Ze hoopt ook nog tijd te hebben om rustig over haar situatie na te denken, maar daar komt niets van terecht.
Er breekt een vreselijk noodweer los. Bomen worden uitgerukt, stukken van bergen breken af, rivieren overstromen en Marie krijgt een balk op haar hoofd. Als ze weer bijkomt is de wereld totaal veranderd. De vallei is volledig afgesloten van de buitenwereld en de mensen die er zich bevonden moeten zien te overleven. Maries eerste zorg is het om haar kinderen terug te vinden.
De rest van de wereld is een hard, realistisch en spannend verhaal. Chauzy tekent fantastische rauwe berglandschapppen als decor voor een verhaal, waarvan we eigenlijk nog geen idee hebben welke kant het uitgaat. Een ding is zeker. Marie en haar jongens zitten flink in de problemen. Hoe ver zullen ze gaan om te overleven?
Casterman 2015; 120 pagina's; hardcover, kleur; € 22,50
☺☺☺☺

Kijk ook eens op http://hanspols.nl

woensdag 25 november 2015

Een bang vogeltje

JAYBIRD (Lauri & Jaakko Ahonen)
Soms wordt je bij een bezoek aan de stripwereld aangenaam verrast door een bijzondere, onaangekondigde uitgave. Zoals bij Jaybird van het Finse duo Lauri en Jaakko Ahonen, twee broers die hiermee debuteren. Met sfeervolle, geschilderde platen en bijna zonder tekst vertellen ze een soort sprookje over een geïsoleerd levend vogeltje dat met zijn zieke moeder leeft in een griezelig, oud landhuis. Hij is nieuwsgierig voor wat daarbuiten is, maar ook doodsbang voor wat hij aan zal treffen. En als het aan zijn moeder ligt komt hij daar ook nooit achter.
De Finse broers weten met goed gekozen beelden de spanning op te roepen. Enerzijds is er de altijd aanwezige dreiging in het huis, anderzijds zijn er de kieren in het houtwerk waardoor het vogeltje nieuwsgierig naar buiten kijkt. Zal hij uiteindelijk de deuren openen? Laat ik dat niet verklappen, maar wel vertellen dat Jaybird een verrassend einde heeft.
Prestige 2015; 128 pagina's; kleur, hardcover; € 19,95
☺☺☺☺
Kijk ook eens op http://hanspols.nl


woensdag 18 november 2015

Een indrukwekkend testament van een groot stripmaker

STYX (Peter Pontiac)


Het verhaal van Styx begint op het kantoor van uitgever Joost Nijsen. Hij heeft Peter Pontiacs grafische roman Kraut uitgegeven en informeert bij hem naar het onderwerp van zijn volgende boek. Aarzelend antwoordt de kunstenaar: "eh... over de dood?" Pontiac geeft het moment weer in een mooie paginagrote tekening, die direct gevolgd wordt door een tweede die min of meer het spiegelbeeld ervan is, waarop hij dit keer aan tafel zit met zijn broer Joost (Polmann) die de treffende vraag stelt: "Ben je niet bang dat je daarmee de dood oproept?"
Het idee voor een nieuw boek was geboren, maar het was de confrontatie met zijn eigen sterfelijkheid die ervoor zorgde dat Peter Pontiac er daadwerkelijk aan zou beginnen. Enkele jaren geleden bleek dat hij ongeneeslijk ziek was en daarmee begon zijn gevecht tegen de dood. Vastbesloten om Styx nog tijdens zijn leven af te maken pakte Peter de draad weer op. Om de handen vrij te hebben om volledig met het boek bezig te zijn startte hij in 2014 een crowd funding die in recordtijd het benodigde bedrag opleverde.
Helaas verloor hij het gevecht tegen de dood. Peter Pontiac stierf in januari van dit jaar en het boek dat nu voor me ligt is onvoltooid. Maar wat is het een schitterende onvoltooide geworden. Pontiac bouwde het verhaal over zijn confrontaties met de dood en met zijn eigen ziekte op rond de katholiek kruiswegstaties, afbeeldingen die veelvuldig terug zijn te zien in Katholieke kerken en die de gang van Jezus met het kruis naar Golgotha verbeelden. Hier is het de dood die met de auteur van het boek meeloopt. Styx is een indrukwekkend in beeld gebracht verhaal geworden. De voltooide pagina's zijn prachtig en gedetailleerd. Ondanks het zware onderwerp zit er in Styx ook veel humor.  Het verhaal eindigt abrupt met een reis in 2011 naar een vriend in Kreta.
Styx, zoals het nu in de winkel ligt, bestaat uit twee delen en een intermezzo. Het eerste deel bestaat uit de voltooide pagina's. Hierna zijn de geschetste pagina's te zien die af waren, daarbij valt op dat de tekeningen van de kruisgang al grotendeels voltooid waren. In het intermezzo geeft Joost Polmann toelichting bij het verhaal en de invloeden die erin terug te vinden zijn. Deel twee is verrassend. Het bevat een selectie uit de e-mails die Peter Pontiac in de laatste jaren van zijn leven stuurde naar mensen die hem dierbaar waren. Het zijn ironische, vaak schrijnende beschrijvingen van zijn ziekteverloop doordrenkt met zwarte humor en geïllustreerd met schetsen voor zijn laatste boek. Met deze teksten ontdekken we dat Peter Pontiac niet alleen een groot tekenaar, maar ook een heel goede schrijver was.
En zo heeft Peter Pontiacs laatste werk op een voorbeeldige manier vormgegeven de weg gevonden naar de boekhandel. Styx is het indrukwekkende testament van een van de grootste grafische vertellers van Nederland.
Uitgeverij Podium, 184 pagina's , zwart-wit: gebonden; € 29,50
☺☺☺☺☺
Deze bespreking verscheen ook in een iets andere vorm in De Boekenkrant van november 2015


Kijk ook eens op http://hanspols.nl

zondag 15 november 2015

De duistere dreiging van het bos

THE WHITE PEOPLE (Ibrahim Ineke)
The white people is het indrukwekkende (Engelstalige) debuut van de Nederlandse striptekenaar Ibrahim Ineke. Hij baseerde het op het gelijknamige korte verhaal van de Schotse schrijver Arthur Machen. Machen geniet nauwelijks nog bekendheid, maar zijn invloed op de literatuur is groot geweest. Hij was een van de grondleggers van de weird tales, zijn verhalen hadden een constant dreigende atmosfeer, zoals je die bijvoorbeeld ook tegenkomt bij Lovecraft of recenter Clive Barker. Het gaat in deze verhalen niet zozeer om het beschrijven van bloederige en gruwelijke taferelen, maar meer om het creëren van een beklemmende sfeer.
Ineke weet die sfeer ook heel mooi weer te geven in zijn stripverhaal. Wat Machen en Lovecraft deden met woorden doet hij met beelden. Grafisch is het boek heel sterk. Inekes stijl doet mij vooral denken aan Breccia, Battaglia en Toppi, niet de minsten dus. Om het verhaal te kunnen volgen moet je als lezer wel wat moeite doen. Meer dan een keer lezen en goed naar de beelden en de tekst kijken is aan te raden.
Twee kinderen bevinden zich in een bos met een duistere magische dreiging. Worden de kinderen belaagd door bovennatuurlijke machten of is er iets anders aan de hand. Je kunt het eens zijn met de keuze om aan het meer dan honderd jaar oude verhaal en wat aardsere draai te geven en het te verbinden met gebeurtenissen van recentere datum of niet, maar dat doet niets af aan de hoge grafische kwaliteit van dit prachtige debuut.
Sherpa 2015; 48 pagina's, zwart-wit en kleur; hardcover; € 19,95
☺☺☺☺

Kijk ook eens op http://hanspols.nl

maandag 9 november 2015

Getuige van een poging tot vergiftiging

HET GOUDEN KOMPAS (Clément Oubrerie en Stéphane Melchior, naar Philip Pullman)
Sinds de boeken voor het eerst verschenen tussen 1995 en 2000 heeft de Noorderlichttrilogie van Philip Pullman zich genesteld tussen de klassiekers van de Britse jeugdliteratuur in het goede gezelschap van bijvoorbeeld Harry Potter, Winnie the Pooh en Peter Pan. Inmiddels werd er van het eerste deel een speelfilm gemaakt en onlangs werd bekend dat er gewerkt wordt aan een televisieserie, gebaseerd op de boeken.  En nu is er dan ook de verstripping door Clément Oubrerie (bekend van Aya van Yopougon, Pablo en Zazie in de metro) en Stéphane Melchior.
Het gouden kompas, het eerste deel van de trilogie, speelt zich af in een soort parallelle wereld, waarin ieder mens zijn eigen daemon heeft, een dier dat de persoonlijkheid van zijn mens weerspiegelt, een erg mooie vondst. Niet alleen de mensen, maar ook hun daemons liggen regelmatig met elkaar in de clinch. Het verhaal gaat meteen met veel actie van start. De hoofdpersoon, het meisje Lyra, heeft zich met haar daemon verstopt in een kamer van een College in Oxford en is er vanuit haar schuilplaats getuige van hoe er een poging gedaan wordt om haar voogd te vergiftigen. Het is het begin van een spannend verhaal dat Lyra zal leiden naar het gevaarlijke Noordpoolgebied.
Maar Het gouden kompas is meer dan een spannend verhaal. Wat direct opvalt aan de stripversie is dat Melchior dichter bij de originele roman is gebleven dan de film deed. Hij weet op die manier ook de diepgang te behouden die in de speelfilm verloren ging. Pullmans Noorderzontrilogie is te lezen als een lange aanklacht tegen religie. In die zin is het de absolute tegenpool van de Narnia-boeken van C.S. Lewis die aan zijn kinderboeken juist een soort pro-religieuze boodschap meegaf. Pullmans boodschap leidde in Groot Brittannië tot forse discussies. Niettemin sloot het publiek de boeken in het hart.
Interessant om te vermelden is nog dat Het gebroken kompas vrijwel tegelijk verscheen met Pablo Auladells stripversie van Paradise lost, Pullman baseerde zijn boeken op dit lange gedicht uit de zeventiende-eeuw. Naar het schijnt, ik heb het zelf niet onderzocht, zijn zelfs dialogen in het verhaal overgenomen uit Paradise lost.  Dat Melchior zich bewust is van de link met Paradise lost blijkt bijvoorbeeld uit de tekening onderaan pagina 45.
Oubrerie tekent snel, zijn tekeningen blijven vaak iets schetsmatigs houden, je moet ervan houden, maar het heeft ook iets charmants wat zijn tekenwerk iets eigens weet te geven. Dat hij vrij snel werkt is in dit geval ook wel prettig, want de complete trilogie telt ruim 1100 pagina's en de stripversie gaat bestaan uit 9 delen. Het tweede deel ligt inmiddels ook in de winkel.
Sherpa 2015; 80 pagina's; hardcover, kleur; € 19,95
☺☺☺☺

Kijk ook eens op http://hanspols.nl