dinsdag 30 juni 2015

Een spannend jongensboek

DE VIJFDE BEATLE (Andrew Robinson, Kyle Baker & Vivek J. Tivary)
 Zouden The Beatles net zo succesvol zijn geweest zonder Brian Epstein? Dat zullen we nooit weten, maar een feit is dat Epstein een heel belangrijke rol heeft gespeeld in de carrière van de band uit Liverpool. Zozeer zelfs dat hij wel de vijfde Beatle wordt genoemd. De vijfde Beatle is  zijn biografie in stripvorm.
Met De vijfde Beatle debuteert de film- en theaterproducent Vivek J. Tivary als stripscenarist en dat doet hij heel verdienstelijk. Dit boek leest als een trein en behalve aan Tivary's verteltalent is dat ook te danken aan Robinsons tekeningen die veel sfeer en enthousiasme uitstralen. The Beatles zijn in zijn handen een soort strak gestileerde tekenfilmfiguurtjes geworden, maar zonder dat je het idee krijgt dat je naar een karikatuur zit te kijken, het blijven John, Paul, George en Ringo, vier jongens die aan het begin van de jaren zestig in een bandje speelden en lokaal op beperkte schaal succesvol waren totdat platenverkoper Brian Epstein besloot om hun manager te worden. Hij begreep dat het om succesvol te worden als popmuzikant niet genoeg is om goede muziek te spelen en hij creëerde een imago. De danspasjes, het kapsel van The Beatles, hun kleding, het werd allemaal voor ze bedacht door hun manager.
Mede dankzij zijn commerciële talent werden de Beatles een wereldact. En Brian Epstein deelde mee in hun succes. Maar zijn leven had ook een schaduwkant. Hij had moeite met zijn homoseksuele geaardheid en dat maakte hem chanteerbaar. Ook gebruikte hij grote hoeveelheden drank en drugs en uiteindelijk werd dat hem fataal, hij werd niet ouder dan 32 jaar.
Het verhaal van Brian Epstein laat Tivary vertellen door Moxi, zijn persoonlijke assistente. Moxi is een fictief personage, verder is niets in De vijfde Beatle is verzonnen, maar door de knappe manier waarop het verhaal hier verteld wordt leest als een spannend jongensboek.
RW Uitgeverij; 144 pagina's; harde kaft; Prijs € 19,95

☺☺☺☺

maandag 15 juni 2015

Bij u langsbrengen... hoe dan?

HET GAT (Øyvind Torseter)

Øyvind Torseter is een Noorse illustrator die er van houdt om een beetje te experimenteren met zijn boeken. In dit geval is er een rond gat gemaakt ongeveer in het midden van het boek. Rond dat gat bouwt Torseter een eenvoudig, maar erg grappig verhaal op. De hoofdpersoon van het verhaal, een schattig fantasiewezen, heeft zo te zien net een nieuw appartement betrokken. We zien een keukentje, een muur met een gat erin en een deur. Door die deur komt het wezentje de kamer binnen met een aantal verhuisdozen. Op de eerste pagina's van het boek blijft de achtergrond van de tekeningen hetzelfde. 
Alleen de hoofdpersoon beweegt over de pagina. Dan ziet hij het gat. Hij belt een onderzoekscentrum en daar vragen ze hem om het gat mee te nemen zodat ze het kunnen onderzoeken. Het mannetje gaat lopend op weg naar de onderzoekers. Vanaf dat moment verandert het decor van de tekeningen en daarmee ook de plaats van het gat. Vanaf nu bevindt het gat zich steeds op een andere plaats en krijgt het steeds een andere rol in de tekening. Het kan een oog zijn, een ballon, een gat in de weg, al naar gelang het decor verandert, want in het boek zelf blijft de positie van het gat steeds hetzelfde.
Het idee achter dit boek is leuk en Torseter heeft het knap uitgewerkt. Helaas heb je het boek in no time uitgelezen. Maar goed, liefhebbers van bijzonder uitgevoerde boeken mogen Het gat niet missen.
De Harm●nie 2015; 64 pagina's; gekartonneerd; € 24,90

☺☺☺

maandag 8 juni 2015

Hulsing is geen Dick Matena

DE AANSLAG (Milan Hulsing & Harry Mulisch)
 Naar dit boek werd al geruime tijd uitgekeken. Wat zou Milan Hulsing gemaakt hebben van De aanslag? Hulsing heeft ervaring met het bewerken van literaire romans tot stripverhalen. Maar een obscure Egyptische roman is toch iets anders dan De aanslag. Dat is immers een mijlpaal in de Nederlandse literatuur en geschreven door een al even monumentale auteur.
De aanslag (voor wie het nog niet kent) vertelt het verhaal van Anton Steenwjk, die in januari 1945 op jonge leeftijd ziet  hoe voor zijn ouderlijk huis een NSB'er wordt doodgeschoten. Duitse soldaten nemen wraak voor de moord, steken het huis van de Steenwijks in brand en schieten Antons ouders en oudere broer dood. Anton kan deze gebeurtenissen niet van zich afschudden en blijft zich in zijn latere leven afvragen wat de aanleiding geweest is voor de aanslag.
Destijds was De aanslag een enorm succes. Het boek werd meer dan een half miljoen keer verkocht en verscheen in meerdere talen. De verfilming van het boek kreeg een Oscar. Het boek heeft dan ook een ijzersterke plot, maar daar ging het Mulisch niet in de eerste plaats om De aanslag is geen thriller, maar een literair werk over het verstrijken van de tijd, de grillen van het lot en de last van het verleden.
Milan Hulsing had er voor kunnen kiezen om de tekst van Harry Mulisch intact te laten en van de eerste tot de laatste pagina te illustreren. Maar Hulsing is geen Dick Matena. Van Mulisch' tekst heeft hij nauwelijks iets gebruikt. Het is eerder zo dat hij De aanslag gebruikte als basismateriaal voor een stripscenario. Hij legt andere accenten dan Mulisch. Er is in de stripversie van De aanslag geen sprake van een alwetende verteller, het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Anton. Bij Mulisch is vrij snel duidelijk wie de aanslag gepleegd heeft en is de vraag meer wat het motief was. Hulsing kiest er voor om alle antwoorden pas te geven op de laatste pagina's. En zo zijn er meer verschillen. Een vakantie in Griekenland krijgt veel meer aandacht dan in de roman en Hulsing laat Cor Takes meer op de voorgrond treden. De Tweede Wereldoorlog is in de stripversie van De aanslag nauwelijks aanwezig. Dat maakt De aanslag boeiend voor wie de roman al kent. Door de keuzes die Hulsing heeft gemaakt krijg je een nieuwe perspectief op het verhaal. Maar ook voor wie Mulisch roman nooit heeft gelezen is  De aanslag een pracht van een eigentijds stripboek geworden. Hulsing leverde prachtige pentekeningen af met in aquarel opgezette achtergronden. Zijn stijl verwijst naar het werk van andere grootheden van de strip zoals Cyril Pedrosa, Hanco Kolk, Gipi en Larcenet. Ongetwijfeld is dit niet toevallig. Tekeningen en verhaal weten van de eerste tot de laatste pagina te boeien en maken daarmee De aanslag nu ook tot een mijlpaal in de geschiedenis van de Nederlandse strip.
Oog & Blik; 176 pagina's; hardcover; € 24,95

☺☺☺☺☺

donderdag 4 juni 2015

De overeenkomst tussen wijn maken en strips tekenen

DE ONWETENDEN (Etienne Davodeau)

In eigen land is Etienne Davodeau een van de groten van het stripverhaal met meerdere prijzen op zijn naam, maar van zijn boeken bestaan nauwelijks Nederlandse vertalingen. Alleen zijn opmerkelijke debuutreeks De vrienden van Santiel en De stroman, de thriller waarmee hij in eigen land doorbrak, werden vertaald. Dat is alweer jaren geleden en sindsdien heeft hij niet stilgezeten. Hij werkt voornamelijk voor de uitgeverijen Delcourt en Futuropolis. Voor de laatste maakte hij onder meer een verhaal in de prestigieuze Louvre-serie. Een van de redenen waarom zijn werk niet meer wordt vertaald is misschien de setting. Hij is een van die auteurs wiens verhalen zich bijna zonder uitzondering afspelen op het (Franse) platteland wat ze een regionaal karakter geeft. Als zo'n verhaal dan ook nog eens gaat over het maken van wijn, autobiografisch en non-fictie is, is het voor te stellen dat een uitgever zich afvraagt of Nederlandse en Belgische lezers hier wel op zitten te wachten. Volgens de mannen van uitgeverij Scratch wel, en dat is goed nieuws, want De onwetenden is een van de leukste strips die ik de laatste tijd heb gelezen. De onwetenden is de vertaling van Les ignorants (uitg. Futuropolis) uit 2011.

Het verhaal bestrijkt precies een jaar waarin Etienne Davodeau door wijnboer Richard Leroy wordt ingewijd in de geheimen van het wijn maken. Op zij beurt voorziet Davodeau de wijnmaker van graphic novels en strips en laat hem zo kennis maken met het rijke en gevarieerde aanbod. Nauwkeurig en met veel gevoel voor humor beschrijft Davodeau hoe het jaar in een wijngaard verloopt. Hij helpt mee met snoeien, oogsten en bemesten en maakt kennis met de biodynamische wijnbouw. Leroy heeft zelf een uitgebreide wijnkelder en laat de striptekenaar vele soorten wijn proeven. Samen bezoeken ze wijnbeurzen en praten met wijnhandelaren en restauranthouders. 
Als ze het niet over wijn hebben praten ze over strips, Etienne neemt Leroy mee naar een stripfestival en naar een drukkerij waar een van zijn strips van de persen afrolt. Samen bezoeken ze collega's van Davodeau en er zijn gastrollen voor Lewis Trondheim, Gibrat en Guibert.

Zo droog beschreven lijkt De onwetenden misschien saai boek, maar dat is het zeker niet. Het is heel leuk om te lezen hoe de twee mannen steeds meer te weten komen over elkaars vak, hoe ze zien dat er, hoe onwaarschijnlijk het ook lijkt, overeenkomsten zijn tussen strips maken en wijn verbouwen. De vriendschap tussen de twee groeit en ze gaan elkaar steeds beter begrijpen. Net zoals een jaar daarvoor toen ze afspraken om aan dit project te beginnen, zitten de twee heren aan het einde van dit boek weer samen aan tafel en drinken een glas wijn. Maar dit keer is het de wijn waar Etienne zelf aan gewerkt heeft en is zijn boek klaar.
Scratch 2015
268 pagina's zwart-wit ; hardcover € 27,90

☺☺☺☺

maandag 1 juni 2015

Een catalogus vol waanzinnige producten

KSX (Roel Venderbosch)
KSX is de debuutstrip van Roel Venderbosch. Strip? Graphic novel? Tja, hoe moet je KSX noemen? Venderbosch koos voor een heel originele manier om zijn verhaal te vertellen. Het is uitgevoerd als de postordercatalogus van een bedrijf dat dure, bijzondere producten verkoopt.
Het verhaal: KSX is het internationale bedrijf van de familie Sechs. Directeur Josef Sechs ligt in het ziekenhuis en draagt de leiding over het familiebedrijf tijdelijk over aan zijn zoon Max. Terwijl Josef in het ziekenhuis zijn situatie uitbuit om zijn producten te promoten, mag Max de catalogus presenteren. De catalogus bestaat uit drie delen: alles voor je lichaam, vertrouw op je kompas en brandstof voor je doel. Het ene na het andere waanzinnige product wordt gepresenteerd. De producten zijn schitterend bedacht en de beschrijving ervan is vaak erg grappig. En terwijl de ene na de andere pagina wordt gepresenteerd voltrekt zich een dag in het leven van Max Sechs, die in de voetsporen treedt van zijn vader Josef. Maar wil hij dat eigenlijk wel?
Goed, het verhaal is misschien niet zo origineel, maar de uitwerking is dat absoluut wel. Venderbosch is behalve stripmaker en illustrator ook vormgever en dat is in KSX goed te zien. Het tekenwerk en het thema van de moeizame vader-zoonrelatie doen wat denken aan Chris Ware, maar KSX heeft meer humor.
Het levert een heel geslaagd boek op met een verrassend einde.
De Harmonie 2015; 88 pagina's; kleur;  softcover;  € 19,90

☺☺☺☺