woensdag 27 mei 2015

Het utopia van een vreemde snuiter

HET EXPERIMENT (Nicolas Debon)
In de zomer van 1903 laat de anarchist Fortuné Henry de grote stad achter zich en vertrekt naar de Franse Ardennen. (Aiglemont) Hij heeft er een stukje grond gekocht waarop hij, onafhankelijk van alles en iedereen een bestaan wil opbouwen. De dorpsbewoners vinden hem maar een vreemde snuiter, maar worden ook geboeid door zijn idealisme. Henry blijft niet lang alleen. Hij krijgt gezelschap van een bont groepje communisten, anarchisten en landlopers. Zo ontstaat er in korte tijd min of meer spontaan een commune die de bewoners tot L'essai (Het experiment) dopen.
Het experiment was geen lang leven beschoren. Onderlinge meningsverschillen over de te volgen koers en stromen bezoekers zorgden ervoor dat de commune in 1907 ten onder ging. L'essai is een mooi voorbeeld van het utopisch denken dat na de Industriële revolutie opkwam en waarbij gezocht werd naar nieuwe klasseloze samenlevingsvormen. Nicolas Debon maakte er een boek over.
Debon heeft tot nu toe vooral kinderboeken geïllustreerd. Die achtergrond komt het beste tot uitdrukking in de afbeeldingen die een halve tot een hele pagina groot zijn. Debon schildert in stevige penseelstreken en dat levert mooie landschappen op. Maar het is ook meteen de zwakke kant van het boek. Zijn penseelstijl leent zich niet zo goed voor kleinere plaatjes, de personages missen emoties in hun gezichtsuitdrukking en de baard van Henry is bijvoorbeeld meer een zwarte vlek die je pas na aandachtig kijken als zodanig herkent. Het is een minpuntje van dit boek dat verder erg leuk is om te lezen.
Scratch 2015;88 pagina's; hardcover; € 19,90

☺☺☺☺

dinsdag 26 mei 2015

Een notoire leugenaar

MIJN BEGRAFENIS (Maarten de Saeger)
 Mijn begrafenis is het eerste boek van de Gentse striptekenaar en illustrator Maarten de Saeger. Hij werkte eerder mee aan een paar boeken van Simon Spruyt en bracht wat werk in eigen beheer uit. Qua stijl oogt het modern en is het zeker verwant aan werk van andere eigentijdse Vlaamse stripmakers zoals bijvoorbeeld de eerder genoemde Simon Spruyt en Randall Casaer.
Het verhaal van Mijn begrafenis is zonder meer origineel. De slechts 27 jaar geworden Arnon kijkt bij de plechtigheid bij zijn begrafenis naar de bezoekers en blikt terug op zijn leven, zijn vele relaties, zijn succes als schrijver en zijn tragische einde. Erg sympathiek is hij niet en hij maakt nogal wat brokken bij de mensen die zijn pad kruisen. Gaandeweg wordt duidelijk dat Arnon een notoire leugenaar is die een heel leven bij elkaar liegt en waar het uiteindelijk slecht mij afloopt. Maar in de epiloog heeft Maarten de Saeger nog een verrassing in petto.
Een goed getekend en verteld verhaal om van te genieten.
Bries 2015
96 pagina's, kleur;paperback; € 16,00

☺☺☺☺

donderdag 21 mei 2015

Bonnie en Clyde in Parijs (onder water)

OP DRIFT (Xavier Coste)
 In 1910 overstroomt de Seine en komt Parijs onder water te staan. Op het moment bevinden een Amerikaan en zijn vriendin zich in de Franse hoofdstad. Hij heeft schulden gemaakt met gokken en moet een fors bedrag terugbetalen aan misdadige gokbazen. Zijn vriendin prostitueert zich, maar dat levert niet genoeg op om het tuig van zich af te houden. In de overstroming ziet hij een kans om in één keer va zijn schulden af te komen door een bank te overvallen. Hij zoekt een groepje criminelen bij elkaar en beraamt een plan voor een bankoverval.
Al vrij snel na hun criminele daad worden de daders gepakt. Alleen de vriendin van de Amerikaan weet te ontsnappen aan de politie. De man wordt naar een strafkamp gestuurd. Ziehier het magere gangsterverhaal dat Xavier Coste vertelt. Hij baseerde het op twee gebeurtenissen die werkelijk plaatsvonden:  de overstroming van Parijs in 1910 en de overval op de American Express Bank in 1903,waarbij de daders  in werkelijkheid twee Ieren waren.
Van de overstroming zijn veel foto's bewaard gebleven, merendeels als oude ansichtkaarten. Die gebruikte Xavier Coste (die eerder een biografie van Egon Schiele tekende) als documentatie voor zijn enigszins spookachtige, maar ook wel sprookjesachtige afbeeldingen van een overstroomde stad. 
Het geheel krijgt een Jugendstilachtige vormgeving. Best mooi, maar het is niet voldoende om Op drift de moeite waard te maken om te lezen. Daarvoor is het verhaal dat verteld wordt te dunnetjes en onorigineel.
Casterman2015
72 pagina'; kleur; hardcover; € 18,95

☺☺

maandag 18 mei 2015

Angst voor de olifantsworm

ARSÈNE SCHRAUWEN (Oliver Schrauwen) 
Olivier Schrauwen is een van de meest spraakmakende vertegenwoordigers van de nieuwe generatie Vlaamse stripmakers, die sinds een jaar of tien voor een frisse wind zorgen in niet alleen de Belgische en Nederlandse (strip)boekenwinkels, maar ook ver daarbuiten. Zijn vorige boeken My boy en De man die zijn baard liet groeien werden inmiddels vertaald in het Frans, Fins, Duits  Spaans, Italiaans, Pools en Engels. De 'kosmopoliet' Schrauwen werkt inmiddels vanuit Berlijn.
Wat Schrauwens werk internationaal zo aantrekkelijk maakt is de paradoxale combinatie die hij heeft weten te maken tussen enerzijds een heel klassieke stripstijl (in My boy is duidelijk de invloed terug te zien van Winsor mcCay) en anderzijds de avant-gardestrip anno nu. Zijn werk misstaat niet in Mome, Kramers Ergott of The Nobrow. Maar niet alleen visueel is Schrauwens werk aantrekkelijk, hij kan ook uitstekend een verhaal vertellen, zoals dat van zijn grootvader. Fictief, maar dat wordt al snel duidelijk.
In 1947 reist de jonge Arsène Schrauwen op uitnodiging van zijn neef Roger Desmet naar 'de kolonie'. Desmet werkt daar aan een ambitieus plan om een utopische stad te bouwen. Onderweg ernaartoe ontmoet hij een oude man, Lippens, die hem waarschuwt voor de gevaarlijke, in de kolonie levende olifantsworm. Aangekomen in de kolonie lopen de zaken heel anders dan verwacht. Arsène wordt verliefd op Marieke, de vrouw van Desmet, die zelf in een inrichting belandt en ongewild moet hij het project gaan leiden. Hij is dan ook nog eens doodsbang om door een olifantsworm ziek te worden gemaakt.
Arsène Schrauwen is een pageturner. Het is afwisselend spannend, hilarisch en ontroerend. De hoofdpersoon is een vertederend personage dat worstelt met een angstneurose, een eerste verliefdheid en een plotselinge, grote verantwoordelijkheid. De tekeningen zijn een verhaal apart. Olivier Schrauwen duwt voortdurend tegen de grenzen aan van het medium strip. Het verhaal is getekend in een verrassende combinatie van twee kleuren, blauw en rood, die hij al naar gelang de situatie kiest of met elkaar vermengt, teksten maakt hij niet af of hij streept ze door, kaderlijnen zijn niet altijd recht en tekeningen zijn soms bevlekt. Alles bij elkaar levert dat een fascinerende wisselwerking op tussen tekst en beeld en een boeiende relatie met de lezer van het boek die geconfronteerd wordt met een klassiek avonturenverhaal met bizarre wendingen en grafische experimenten. Olivier Schrauwens verteltalent zorgt ervoor dat er, ondanks al zijn uitspattingen toch een verhaal met een kop en staart op tafel ligt.
Oorspronkelijk gaf Olivier Schrauwen het verhaal uit in drie delen in eigen beheer. Vorig jaar verscheen al een bundel bij Fantagraphics in het Engels. Het was alweer een tijdje geleden dat eer voor het laatst een boek verscheen van Olivier Schrauwen, maar dat wordt met deze goed verzorgde dikke uitgave ruim goed gemaakt.
Bries 2015
256 pagina's, kleur;hardcover; € 30,00
☺☺☺☺☺

Deze bespreking verscheen in een iets andere vorm ook in nummer 108, voorjaar 2015 van Zone 5300, het onvolprezn tijdschrift voor strips, cultuur en curiosa.

maandag 11 mei 2015

Emotie, diepgang, liefde en heel mooi schilderwerk

ZOO INTEGRAAL (Frank & Bonifay)
De liefde voor de natuur en in het bijzonder voor dieren loopt als een rode draad door het werk van Frank Pé. Zijn oeuvre is heel bescheiden (Frank werkt langzaam en na het laatste deel van Zoo uit 2007 verscheen er geen nieuw werk), maar indrukwekkend. Zijn eerste serie Ragebol maakte hij voor een jong publiek en hierin gebruikt hij de natuur als een soort metafoor voor het geestelijk volwassen worden. In Zoo diept hij die thematiek nog verder uit. Mensen zijn kleine wezens die zich mogen verwonderen over de grootse natuur waarvan ze deel uitmaken.
Dat doet Buggy, het belangrijkste personage uit Zoo, een meisje op de drempel van de volwassenheid. We kijken met verwondering mee door haar ogen en zien hoe zij de dierentuin waarin ze opgroeit bij haar stiefvader Célestin, ervaart.
Het verhaal speelt zich af in Normandië ten tijde van de Eerste Wereldoorlog. Een oorlog die grotendeels aan de bewoners van de zoo voorbijgaat maar hen uiteindelijk toch niet met rust zal laten. Zoo is een parel van de Europese strip, het is een verhaal dat rijk is aan emotie, diepgang, liefde en heel mooie geschilderde pagina's. Een verhaal dat het verdient om in druk verkrijgbaar te blijven. Het was dus een uitstekend idee van de uitgever om dit driedelige verhaal opnieuw uit te brengen in een integrale uitgave. Een uitgelezen kans om het verhaal te ontdekken en in één keer uit te lezen.
Dupuis 2015232 pagina's, kleur;hardcover; € 34,95

☺☺☺☺☺

donderdag 7 mei 2015

HET LEVEN IS EINDIG, KUNST BLIJFT

DE BEELDHOUWER (Scott mcCloud) 
Wat zou je er voor over hebben om bekend te worden als kunstenaar? Je leven? Het is het hoofdthema van De beeldhouwer, de grafische roman van Scott mcCloud.    McCloud is vooral bekend als de auteur van Understanding Comics (1993), een standaardwerk in stripvorm over stripverhalen. Het is het naslagwerk voor iedereen die wil weten wat een stripverhaal is en uit welke elementen het bestaat. Het succes van Understanding Comics levert Scott mcCloud wereldwijd vele uitnodigingen op om lezingen te geven of om te doceren over stripverhalen. Hij maakte nog twee vervolgen op Understanding Comics, maar kwam nauwelijks meer toe aan waar het voor hem  mee begon: stripverhalen tekenen.
De beeldhouwer is zijn eerste (fictie)boek sinds jaren. Het is een indrukwekkende, ruim 500 pagina's tellende grafische roman geworden. Na een succesvolle start als beeldhouwer is David Smith in de vergetelheid geraakt. Hij verkoopt zijn werk niet meer en heeft geen rode cent om van te leven. Als hij van zijn laatste centen wat zit te drinken in een café krijgt hij gezelschap van de Dood in de gedaante van zijn overleden oom. De Dood doet hem een aanbod. Hij stelt de jonge kunstenaar in staat om alles wat hij bedenkt met zijn blote handen te kunnen maken.  Als hij het aanbod accepteert, is de prijs die hij daarvoor moet betalen dat hij nog maar tweehonderd dagen heeft te leven. David accepteert en begint als een razende te werken. Als zijn zolderetage helemaal vol staat met werk, nodigt hij wat mensen uit de kunstwereld uit. Helaas komt er bijna niemand opdagen en zijn de paar mensen die wel  komen op het eerste gezicht niet geïnteresseerd. Tot overmaat van ramp stort de zolder in onder het gewicht van alle beelden.

Als David op het punt staat om de periode van tweehonderd dagen nog verder te verkorten en voor een trein wil springen wordt hij gered door een meisje: Meg. Dankzij haar leert hij aspecten van het leven kennen die tot dan toe onbekend voor hem waren en hij wordt verliefd op Meg. Maar hoe vertelt hij haar van zijn afspraak met de Dood?  En is deze afspraak echt onherroepelijk?
Grafisch leunt De beeldhouwer aan tegen Japanse strips, de tekeningen zijn uitgevoerd in zwart-wit met een blauwe steunkleur waarbij mcCloud zijn tekenstijl aanpast aan de situaties die hij beschrijft.  Hij gebruikt alle mogelijkheden die het medium biedt en schrijft spitse dialogen. Hij schetst een liefdevol beeld van New York en de New Yorkse kunstwereld en vertelt over twee jonge mensen (gebaseerd op hemzelf en zijn vrouw Ivy) die het leven leren ontdekken. Scott mcCloud werpt boeiende vragen op in De beeldhouwer. Wat is de prijs van kunst? Wat is de waarde van het leven? Maar hij behandelt ze op een lichte manier. Er zitten grappige gedeeltes in, maar De beeldhouwer graaft ook diep, ontroert en zet aan het denken. De keuzes die David maakt als zijn leven het einde nadert zijn verrassend en het verhaal heeft een prachtig slot.
Scratch Books 2015
496 pagina's kleur; paperback; € 29,90
☺☺☺☺☺

Deze bespreking staat ook in een iets andere vorm in het aprilnummer van de Boekenkrant. De Boekenkrant is maandelijks gratis af te halen bij een groot aantal boekwinkels. In ieder nummer wordt ook aandacht besteed aan stripverhalen.

maandag 4 mei 2015

Dingen die een zoon niet van zijn vader wil weten

SUKKWAN ISLAND (Ugo Bienvenu)

Toen hij dertien jaar oud was pleegde de vader van David Vann zelfmoord. Zijn ouders waren toen al gescheiden. Twee weken eerder had hij aan David gevraagd om een jaar lang met hem in Alaska door te brengen. David woonde toen bij zijn moeder in Californie. Later vroeg Vann zich af wat er zou zijn gebeurd als zijn vader geen einde aan zijn leven had gemaakt en hij bij hem in Alaska was gaan wonen. Met dit uitgangspunt schreef hj het verhaal Sukkwan Island.
Voor zijj eerste grafische roman baseerde de jonge stripmaker Ugo Bienvenu zich op het verhaal van David Vann. Het is een ruim tweehonderd pagina's boek geworden dat je niet in de koude kleren gaat zitten en nog lang bijblijft.

Jim, een in het leven niet erg geslaagde man, besluit om met zijn zon Roy een jaar lang op Sukkwan Island, een uithoek van Canada, in de wildernis te gaan leven. Ze zijn er volledig overgeleverd aan elkaar en aan de ruige natuur. Al snel blijkt dat Jim zich minder goed weet te redden dan zijn zoon. Roy blijkt prima te kunnen vissen en jagen terwijl bij Jim bijna niets lukt. Maar dat alleen, Jim leeft met de last van zijn verleden, ligt 's nachts vaak huilend naast Roy en vertelt dingen over zichzelf die je als zoon helemaal niet wil weten over je vader. Aanvankelijk houden ze de moed erin en lijken ze zich nog aardig te redden, maar Jim glijdt steeds verder af. De oplopende spanning tussen vader en zoon leidt tot een dramatische gebeurtenis. En dan zijn we nog pas halverwege het boek en sleept de ellende zich nog zo'n honderd pagina's voort.

Op meeslepende wijze wordt in Sukkwan Island vertelt hoe een man die zichzelf mislukt vindt in het leven zijn ondergang tegemoet gaat en zijn enige zoon daarbij meesleept. Indrukwekkend, maar je wordt er niet vrolijk van.
Scratch 2015

220 pagina's; zwart-wit; paperback; € 21,90☺☺☺☺☺