maandag 23 maart 2015

Een lange mars in breedbeeld

IK, RENÉ TARDI, KRIJGSGEVANGENE IN STALAG IIB 2: MIJN TERUGKEER NAAR FRANKRIJK (Jacques Tardi)
De twee grote oorlogen van de vorige eeuw lopen als een rode draad door het oeuvre van Jacques Tardi. De Eerste Wereldoorlog komt in verschillende van zijn oudere strips voor om uiteindelijk de hoofdrol op te eisen in Loopgravenoorlog uit 1993, een indrukwekkend verhaal over de gruwelijke gevechten die duizenden soldaten het leven koste.
Het boek was een inspiratiebron voor de vele stripmakers die in 2014 een graantje meepikten van de uitgavenstroom die door de herdenking van WO I op gang kwam. Maar vrijwel niemand wist dezelfde diepe indruk te maken.
Tardi heeft inmiddels een aantal stappen verder gezet in de geschiedenis van de Twintigste eeuw en beschrijft nu in drie delen het leven van zijn vader voor, na en tijdens de Tweede wereldoorlog in Ik, René Tardi, krijgsgevangene in Stalag IIB. Twee delen zijn inmiddels verschenen. In het grootste deel van boek 1 beschrijft hij het verblijf van zijn vader in een krijgsgevangenenkamp en in het tweede deel gaat het over de lange weg terug naar huis die René Tardi met een groep gevangenen aflegde terug naar Frankrijk, grotendeels lopend.
Jacques Tardi heeft zich voor dit boek minutieus gedocumenteerd. Als basis gebruikte hij de dagboeken van zijn vader en hij reconstrueerde de hele reis om de hiaten hierin te kunnen opvullen.
Net als in zijn loopgravenboeken  hanteert Tardi voor in Ik, René Tardi, krijgsgevangene in Stalag IIB een werkwijze waarbij hij drie tekeningen onder elkaar zet die de volledige breedte van de pagina's beslaan, een soort breedbeeldeffect. De tekeningen zijn uitgevoerd in grauw zwart-wit met vaak flinke lappen tekst. Een belangrijk verschil met Loopgravenoorlog is dat dit nog persoonlijker en eigenlijk non-fictie is. Net als in het eerste deel voert ook nu Jacques Tardi zichzelf in een jonge versie op als personage in het verhaal. De jonge Jacques stelt kritische vragen, maar meer dan in het vorige boek is hij ook de 'voice over' die vertelt welke historische gebeurtenissen zich in de wereld afspelen terwijl zijn vader bezig is aan de lange mars naar huis.

Het is een bezwaar van dit boek. Het is heel boeiend om het verslag te lezen van een groep mensen die onder barre omstandigheden door Europa trekt en daarbij soms elke menselijke waardigheid verliest, maar die lange uiteenzettingen halen het tempo uit het verhaal. Soms doet Jacques Tardi wat te veel zijn best om te laten zien hoe goed hij zich heeft gedocumenteerd.
Ook kun je je niet aan de indruk onttrekken dat Jacques Tardi wat teveel teert op oude roem en het zichzelf wat te makkelijk maakt door precies dat aan de lezers te presenteren wat ze van hem verwachten. Een mooie vondst is dan weer wel dat de tekeningen meer kleur krijgen naarmate Fankrijk dichterbij komt om het boek tot slot in full color te laten eindigen.
Casterman 2015
140 pagina's, kleur; hardcover; € 25,00

☺☺☺

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen