vrijdag 6 maart 2015

Bevriend met een monster

MIJN VRIEND DAHMER (Derf Backderf)
 Op 22 juli 1991 werd Jeffrey Dahmer gearresteerd door de politie. Hij had in de jaren daarvoor zestien jongens vermoord. Zijn zeventiende slachtoffer wist te ontkomen en waarschuwde de politie. Toen striptekenaar John (Derf) Backderf dit nieuws hoorde realiseerde hij zich geschokt dat deze man tien jaar eerder bij hem op de middelbare school in de klas zat en ze met elkaar bevriend waren.
Jaren later, Dahmer was inmiddels in de gevangenis vermoord door een van de andere gevangenen, verwerkte Backderf dit gegeven in een kort verhaal. Het verhaal werd een paar keer gepubliceerd, maar Backderf wist dat er meer in zat en begon te werken aan een grafische roman, die uiteindelijk in 2011 in boekvorm verscheen. Hij deed uitgebreid onderzoek, sprak talloze mensen en wist zelfs een aantal tot dan toe onbekende feiten boven tafel te halen.
Backderfs aanpak is bijzonder. Hij legt de nadruk niet op Dahmers misdaden. Maar door het verleden dat hij deelt met Dahmer en herinneringen aan gebeurtenissen op school en in de klas waar zij allebei in zaten is hij in staat om het portret de schetsen van verwarde puber die zich vreemd gedraagt, opgroeit in een vreselijke thuissituatie, later ontdekt dat hij homoseksueel is en op jonge leeftijd al een drankprobleem ontwikkelt.
Dahmer is een vreemde jongen die zijn klaasgenoten en het groepje vrienden waar hij mee omgaat schrik aanjaagt,maar ook amuseert. Konden zij zien aankomen dat deze dwaas zich zou ontwikkelen tot iemand die een serie gruwelijke moorden zou plegen. Hadden ze het konden voorkomen? Backderf lijkt te denken van wel. "Ik geloof dat Dahmer niet tot een monster had hoeven uit te groeien en dat al die mensen een gruwelijk einde bespaard had kunnen blijven, als de volwassenen in zijn leven niet zo onverklaarbaar, onvergeeflijk en onbevattelijk kortzichtig en/of onverschillig waren geweest." Dahmers ouders zitten midden in een keiharde echtscheiding en hebben totaal geen aandacht voor de psychische problemen vaan hun zoon. Op school spreekt geen enkele leraar Dahmer aan op het feit dat hij duidelijk elke dag dronken is. Het wekt verbazing. Wat was dat voor vreemde tijd en schoolcultuur, in het Milwaukee van de jaren zeventig?
Mijn vriend Dahmer werd na verschijning in de Verenigde Staten lovend ontvangen. Terecht, want het is een indrukwekkend relaas. Het is subtiel, graaft diep  en is nergens veroordelend. Backderf heeft de juiste balans gevonden tussen betrokkenheid bij en afstand van zijn onderwerp. Van zijn tekenstijl, die sterk wortelt in de Amerikaanse undergroundtraditie  van bijvoorbeeld Robert Crumb, ben ik niet zo gecharmeerd (hoewel dat starre, robotachtige wel past bij het onderwerp) maar dat bezwaar viel al snel weg toen ik begon te lezen. Mijn vriend Dahmer is zware kost, je moet het boek echt af en toe even wegleggen, maar ik kan het iedereen aanraden.
Scratch Books 2015
232 pagina's, zwart-wit; paperback; € 19,90

☺☺☺☺☺

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen