maandag 13 januari 2014

De stof waarvan dromen gemaakt zijn

Sandman Deluxe boek één: Preludes & Nocturnes
(Mike Dringenberg, Sam Kieth, Malcom Jones III & Neil Gaiman)

 
Ruim twintig jaar nadat de eerste afleveringen in de Verenigde Staten verschenen ligt er eindelijk een vertaling in de winkels van één een van de beste strips die ooit is gemaakt: Sandman van  Neil Gaiman. Voor de oorsprong van het verhaal moeten we helemaal terug naar de jaren dertig van de vorige eeuw toen pulpschrijvers de ene na de andere misdaadbestrijder bedachten. Een van die personages was Sandman, een keurig geklede man met als merkwaardig uiterlijk kenmerk dat hij altijd een gasmasker droeg. Met reden want hij versloeg zijn tegenstanders door ze te beschieten met slaapgas. De rechten op dit personage lagen ergens in een kluis bij uitgeverij DC toen een jonge Engelse schrijver daar zijn entree maakte. Neil Gaiman had wat stripscenario's geschreven voor 2000 AD, maar in Groot Brittannië is dat wel zo'n beetje het hoogste wat je kunt bereiken. In de Verenigde Staten waren meer mogelijkheden voor getalenteerde Britten en net als Alan Moore, Grant Morrisson en nog enkele anderen ging Neil Gaiman voor uitgeverij DC werken. Hij maakte meteen veel indruk met Black Orchid, een miniserie die draaide om een weinig opvallende bijfiguur uit de Batman-verhalen. Gaiman gaf er een moderne draai aan en Dave mcKean bracht het verhaal prachtig in beeld. Het werd een succes en maakte voor Neil Gaiman de we vrij voor het grotere werk.
Net zoals hij dat eerder had gedaan met Black Orchid wist Gaiman ook de Sandman te transformeren van een op zich  niet erg indrukwekkend personage tot een boeiend en kleurrijk karakter.
Uiteindelijk zou Neil Gaimans visie op de Sandman een verhaal in 75 hoofdstukken opleveren die werden gepubliceerd tussen 1988 en 1996. Oorspronkelijk verschenen de hoofdstukken als losse comic waarna ze werden gebundeld in tien boeken. In een recent interview bekent Neil Gaiman dat hij het liefst zou zien dat alle hoofdstukken van Sandman in één dik boek  worden uitgegeven, maar druktechnisch valt dat niet te realiseren.. Er zijn inmiddels wel allerlei versies van Sandman in omloop, van eenvoudig uitgevoerde paperbacks tot luxe uitgevoerde gebonden boeken en zelfs een geannoteerde versie. De Nederlandstalige uitgave verschijnt in een zogenaamde Deluxe versie, een op glanzend papier gedrukte uitgave met de eerste acht hoofdstukken en een heleboel achtergrondinformatie en extra pagina's. Aan deze boekuitgave is veel zorg besteed, de uitvoering is perfect en met name ook de letteraar en vertalers verdienen een compliment.
De eerste acht hoofdstukken van Sandman vormen samen het boek Preludes & Nocturnes, waarin de Sandman wordt geïntroduceerd. Het verhaal omspant een periode van ruim zeventig jaar en begint ergens in de jaren dertig als een Engelse occultist in een poging om de heerser van het dodenrijk op te roepen in plaats daarvan de heerser van de droomwereld oproept: Morpheus, Dream, The Sandman... Het naakte, weerloze wezen wordt jarenlang door de magiër gevangen gehouden en de attributen van de Sandman raken verspreid over de wereld: een gasmasker, een zakje met zand en een edelsteen. Als de Sandman zich na jaren weet te bevrijden komt hij er achter dat zijn Droomwereld zo goed als vergaan is  en om zijn macht te herstellen gaat hij op zoek naar de drie voorwerpen. Het eerste voorwerp, de zak met zand vindt hij terug op aarde, voor het tweede voorwerp, het masker, moet hij naar de hel. De steen is in handen gevallen van een gek, doctor Dee (Doctor Destiny) die de macht van de steen wil aanwenden om de waanzin over de wereld te laten heersen. Het hoofdstuk 24 hours is een van de engste verhalen die Neil Gaiman ooit heeft geschreven. Hierin gijzelt Doctor Dee de bezoekers van een koffiebar en speelt met hun geest zoals een kind met poppen speelt.
In Preludes & Nocturnes staat de Sandman nog met één been in het DC universum, Neil Gaiman moet zijn draai nog vinden en op elk van de hoofdstukken valt wel iets aan te merken, zoals de auteur ook zelf erkent in het nawoord, maar (en ook daar ben ik het met hem eens) ieder hoofdstuk bevat ook elementen waar hij trots op kan zijn. In Preludes & Nocturnes legt hij de basis voor wat allemaal nog gaat komen. En dat is een uiterst boeiende verkenning van literatuur, mythologie en geschiedenis. Het is ook het verhaal van een personage dat na zeventig jaar weg te zijn geweest een nieuw bestaan op moet bouwen  met vallen en opstaan en die moet proberen om fouten die hij eerder gemaakt heeft niet opnieuw te maken. De basis voor deze belangrijke verhaallijn wordt gelegd in het laatste hoofdstuk van dit boek: het ontroerende The beating of her wings, een van de mooiste korte verhalen die Gaiman ooit heeft geschreven. Dream brengt hierin een dag door met zijn zuster Death. Voor Death is het een gewone werkdag en Dream maakt mee hoe zij (Ja, bij Neil Gaiman is de dood een vrouw, en wat voor een!) heel uiteenlopende mensen helpt om de drempel tussen dood en leven over te steken en ze praten met elkaar. Een doodgewone dag, maar een die stof tot nadenken geeft.

Lion Comics Vertigo 2013
252 pagina's, kleur; gebonden boek; € 27,95
☺☺☺☺

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen