woensdag 24 januari 2018

… de prille warmte van een midzomerdag

DE LOTERIJ (Miles Hyman)
De Frans-Amerikaanse kunstenaar Miles Hyman is gespecialiseerd in het bewerken van korte verhalen en romans tot stripverhaal. Voor zijn nieuwste boek zocht hij het dicht bij huis. Het korte verhaal De Loterij werd namelijk geschreven door zijn grootmoeder Shirley Jackson (1916 - 1965). Ze schreef rond de jaren vijftig van de vorige eeuw zes romans en talloze korte verhalen, waarvan The lottery het bekendst is. Voor zover ik weet zijn er van haar geen verhalen of romans in het Nederlands vertaald. In eigen land staat ze wel bekend als de koningin van de Southern Gothic, omdat ze in haar verhalen veel horror en fantasy verwerkte. Stephen king en Neil Gaiman noemen haar werk als inspiratiebron.
De loterij wordt beschouwd als Shirley Jacksons meesterwerk. Het verhaal speelt zich af in een klein plaatsje in Ndew England. Ieder jaar speelt zich hier een al eeuwenoud ritueel af waar alle bewoners aan meedoen. Maar wat valt er met de loterij te winnen? "De ochtend van de zevenentwintigste juni was helder en zonnig met de prille warmte van een midzomerdag." Dit verhaal dat begint als de beschrijving van een eigenaardig stukje dorpscultuur werkt toe naar een beklemmende climax. Het riep toen het in de jaren vijftig, midden in de Koude Oorlog, verscheen heftige reacties op. in zijn nawoord bij deze stripversie schrijft Jan Donkers: "Ik heb zelden een Amerikaans verhaal gelezen waarvan de impact zo aanvoelde als een knal voor mijn kop."
Miles Hyman is er in geslaagd om het verhaal zo te bewerken dat het opnieuw die dreun geeft. Met raak gekozen kleuren en decors weet Hyman perfect het Amerikaanse platteland op een zomerdag uit te beelden. Hij is ook een meester in het tekenen van gezichten. De gelaatsuitdrukkingen vol verwachting, spanning en angst zijn bepalend voor de sfeer. Na herlezing van het verhaal blijkt hoe slim en bewust hij heeft gekozen voor de openingspagina's van deze stripversie, die afwijken van de opening van het korte verhaal.
De loterij heeft met deze versie van Miles Hyman een uistekende stripversie gekregen die je in een (kille) adem uitleest.
Scratch 2018; 160 pagina's; hardcover, kleur; € 24,90

☺☺☺☺

maandag 1 januari 2018

Wat waren de beste strips en graphic novels van 2017?

Boekenberg
Ik heb de afgelopen maanden weinig boeken besproken, maar dat ligt meer aan mij dan aan het aanbod aan nieuwe stripalbums. Dat was, net als in de voorgaande jaren, enorm. Er waren weken waarin ruim 50 nieuwe titels verschenen. Het is bijna niet bij te houden. En als je alles zou willen kopen wat er verschijnt... moet je een erg goed inkomen hebben.
Voor uitgevers is het uitbrengen van veel boeken in een kleine oplage een manier om risico's te spreiden. Als een van de tien of twintig titels goed loopt is er vrij snel een herdruk geproduceerd en als iets niet goed loopt blijft het verlies beperkt. De vraag is wie er verder baat bij heeft dat de markt met stripboeken wordt overspoeld. De recensent in ieder geval niet. Grote uitgeverijen zijn niet langer bereid om recensie-exemplaren te sturen. Wellicht heb ik daardoor mooie uitgaven gemist, maar mijn algemene indruk is toch, net als vorig jaar dat er wel veel boeken  worden uitgebracht, maar weinig echt goede. Het viel nog niet mee om een top tien samen te stellen van nieuw, vertaald werk.
Alles moet integraal

Nadat de trend een paar jaar geleden rustig op gang kwam lijkt hij niet meer te stuiten. Elke zichzelf respecterende uitgever duikt in de archieven en komt met integrale versies van 'klassiekers'. Er worden kant en klare boeken vertaald uit het Frans (Steven Sterk, Roodbaard, Blueberry), maar er verschijnen ook eigen producties, zoals de integrale Sam van Bosschaert en Legendre, een erg mooi initiatief van Saga, evenals de complete Elno van Jan Vervoort en de Brammetje Bramreeks, beide van Arboris. Helaas zijn er maar weinig reeksen die van het eerste tot het laatste deel even goed zijn en zie je nu al dat de kwaliteit van het werk afneemt, naarmate een aantal integrale reeksen vorderen. Bovendien wordt er nu zo fanatiek in dezelfde vijver gevist dat je bij sommige titels de vraag kunt stellen of ze deze vorm van herwaardering wel echt verdienen. 

Verarming

Verreweg de meeste stripalbum in het Nederlands zijn vertalingen uit het Frans of Engels. Hoogst zelden wordt een Duitse, Italiaanse of Spaanse uitgave vertaald. Juist in deze taalgebieden vinden de laatste jaren interessante ontwikkelingen plaats. In Spanje, Duitsland en (iets minder) Italië stort een nieuwe generatie visuele kunstenaars zich op de graphic novel. Denk aan het succes van Paco Roca in Spanje. Zijn Sporen van het toeval is een van de weinige vertaalde graphic novels van het afgelopen jaar. De graphic novel is als vorm van grafisch vertellen nog springlevend over de grenzen, maar het aanbod in het Nederlands neemt steeds verder af. Dat is jammer.
Nederland - Belgie: 1-0

Als we kijken naar het oorspronkelijk Nederlandstalige werk valt op dat het mooiste dit keer uit Nederland komt met boeken van Peter van Dongen, Willem Ritstier, Frenk Meeuwsen en Marcel Ruijters om er een paar te noemen. De Vlamingen lijken zich drukker te maken om de zoveelste remake van Suske en Wiske of een SF-versie van de Rode Ridder dan om een goede graphic novel. Alleen uitgeverij Bries gaat tegen de verdrukking in door met een eigenwijs uitgavenbeleid dat leidt tot prachtige boeken zoals Papa Zorglu van Simon Spruyt en Een boek waarmee men vrienden maakt, de grafische tour de force van Lukas Verstraete.

Net als vorige jaren heb ik de utgaven waar ik zelf het meeste plezier aan heb beleefd op een rijtje gezet voor je, verdeeld in enkele categorieën: de beste oorspronkelijk Nederlandstalige boeken, de beste vertaalde boeken, de mooiste integralen, de beste niet vertaalde boeken en een aantal uitgaven die ik om de een of andere reden bijzonder vond. Dit zijn ze. 
Beste oorspronkelijk Nederlandstalige boeken

 1. Familieziek van Peter van Dongen en Adriaan van Dis (Scratch). Door Peter van Dongen prachtig in beeld gebracht verhaal van een van Nederlands belangrijkste schrijvers.
2. Wills kracht van Willem Ritstier (SubQ). Op een indringende en ontroerende manier beschrijft Willem Ritstier hoe hij de jaren heeft beleefd waarin zijn vrouw leed aan borstkanker.
3. Zen zonder meester van Frenk Meeuwsen (Sherpa). In korte hoofdstukken schrijft Meeuwsen over zijn leven en over zen... zonder meester.
4. Zon van Wilbert van der Steen (Blloan). Een fraai in beeld gebracht verhaal over de eigenaar van een familiebedrijf, zijn twee dochters en een bastaardzoon.
5. Papa Zorglu van Simon Spruyt (Bries). Een kleurrijk album (in veel opzichten) met een bizarre combinatie van scheppingsverhaal, middeleeuwse heiligenlegende en sprookje.

6. Dode varkers van Ben Vranken (Xtra). Zeer compleet overzicht en mooi vormgegeven van het werk van een stripmaker die al tientallen jaren zijn eigen(wijze)  koers vaart.
7. Canciones van Tobias Tak (Scratch). Op een volstrekt eigen wijze bewerkte Tobias Tak gedichten van Garcia Lorca tot korte stripverhaaltjes.
8. Iedereen op Claudia van Sam Peeters (Scratch). Een prachtig vormgegeven uitgave met grafisch heel sterk, uiterst helder en toch gedetailleerd tekenwerk dat bij iedere keer bekijken weer nieuwe details prijsgeeft.
9. Wolven van Ward Zwart en Enzo Smits (Bries). Smits en Zwart leggen niets uit, maar registreren en creëren een sfeer die je als lezer niet loslaat en onder de huid kruipt.
10. Het 9e eiland van Marcel Ruijters (Sherpa). Een idioot verhaal vol met originele vondsten en min of meer serieuze verhandelingen over het medium strip.

Beste vertaalde boeken

1. La Casa van Paco Roca (Soul food comics). Een prachtig verhaal waarin drie mensen herinneringen ophalen aan hun overleden vader.
2. Het verslag van Brodeck door Manu Larcenet (Blloan). Wat je hier voorgezet wordt is geen gemakkelijke kost, het verhaal wordt traag verteld, is somber en complex, maar o, wat is het mooi en meeslepend.
3, Waar gaan de mieren heen? van Michel Plessix.  Vlak voor zijn overlijden verscheen van Michel Plessix dit oosterse sprookje over een jongen en een pratende geit waarin terloops allerlei levenswijsheid en grote thema's zoals liefde, hebzucht en het doel van je leven voorbijkomen.
4. Nick Cave, Mercy on me van Reinhard Kleist Scratch Books). Geen biografie, maar eerder een eerbetoon aan Nick Cave, de man en zijn muziek. En Kleist gaat met ieder boek mooier tekenen.
5. Gegijzeld van Guy Delisle (Scratch Books). Guy Delisle is erin geslaagd om een meeslepend verhaal te maken dat je er als  lezer bijna tastbaar bewust van maakt hoe het voelt om in een situatie van totale onzekerheid te verkeren.
6.Had meneer nog iets gewenst? van Virginie Augustin en Hubert (Blloan). Een mooi, gelaagd sprookje voor volwassenen over een man die ten onder gaat aan zijn lust. Het einde is hartverscheurend.
7.Ik, moordenaar van Keko en Altarriba (Scratch Books). Een gruwelijke graphic novel in zwart-wit met bloedrode accenten over een man die moorden als lkunstvorm beschouwt.
8.Een zus van Bastien Vives (Casterman).  Een gevoelig en integer verhaal over twee jonge mensen en hun eerste seksuele verkenninhen.
9.Sporen van het toeval van Paco Roca (Soul food Comics). Veelgeroemde graphic novel over een vergeten hoofdstuk uit de Tweede Wereldoorlog, de rol die Spanjaarden speelden bij de bevrijding van Parijs.
10.De hemel boven het Louvre van Bernard Hislaire  (Zet El).Een krachtig verhaal over David, de schilder van de Franse Revolutie, maar ook een essay over de kracht van kunst, mooi in beelden verteld door Hislaire.


De beste integralen en herdrukken

1.Mister Blueberry en Schaduwen over Tombstone  van Giraud en Charlier (Sherpa). Perfect verzorgde herdruk in zwart-wit van de eerste delen van de laatste Blueberry-cyclus.
2.Guust chronologisch van Franquin en Jidéhem (Dupuis).  De definitieve bundeling van alle Guusttekeningen in een serie op groot formaat.
3.Hee, Nick, droom je? Integraal van Hermann (Saga). Een charmant buitenbeentje in het oeuvre van Hermann krijgt herwaardering.
4.Steven Sterk integraal van Peyo en Walthery (Lombard) Peyo's antwoord op Superman.  Met recht een klassieker van de Europese strip.
5.Sam integraal van Jan Bosschaert en Marc Legendre (Saga). Een fraaie eigen productie van Saga met de complete heruitgave van een van de leukste Vlaamse reeksen ooit.
6.Wat is het heelal toch klein en De ogen van de kat van Moebius (sherpa). Korte verhalen en een tekstloos experiment van Jean Girauds alter ego. Eerste twee delen in de ultieme reeks verzameld werk van Moebius.
7.Roze Bottel integraal van Dany en Greg (Saga). Briljante satire met spitse dialogen en sprookjesachtig tekenwerk. Dit was echt een mooie reeks.
8.De complete Elno van Jan Vervoort (Arboris) Vervoort was een van de belangrijkste Nederlandse navolgers van Hergé. In zijn klare lijn tekende en schreef hij drie verhalen voor Eppo die de tand des tijds hebben doorstaan, nu gebundeld in een goed verzorgde uitgave.
9.De macht der onschuldigen van Hirn en Brunschwig (Saga). Herdruk in 1 band van een moderne klassieker met een actueel  thema (inclusief het nooit vertaalde vijfde deel). Een andere uitstekende niet vertaalde thriller van deze auteurs werd dit jaar ook als een dikke bundel uitgebracht: De lach van de clown.
10.The complete Crepax 2: The time eater van Guido Crepax (Fantagraphic Books) Een dik en zwaar boek met als thema science fiction. Vierhonderd pagina's Valentina.

Vijf boeken die vertaald zouden moeten worden


1. Fun van Paolo Bacilieri (Selmade hero). Een intelligente graphic novel over de geschiedenis van het kruiswoordraadsel en nog veel meer.
2.My brothers husband van Gengoroh Tagame (Pantheon). Een hartverwarmend en soms hartverscheurend verhaal over gescheiden ouders, homo-ouderschap, coming out en (volgens Tagame zelf) vooral over familie.
3.Haddon Hall van Nejib (Selfmade hero). Graphic novel over de jaren waarin David Jones David Bowie werd.
4.Alone/Tout Seul van Chaboute (Simon & Shuster/Vents d'ouest) Klein en simpel, maar meesterlijk verteld verhaal over een oude man die alleen woont in een vuurtoren op een afgelegen eiland.
5.The interview van Manuele Fior (Fantagraphic books). Origineel science fictionverhaal van een reizende ster in Italië.

Vijf bijzondere boeken

1. Een boek waarmee men vrienden maakt van Lukas Verstraete (Bries) Grafische tour de force op groot formaat, waarmee Verstraete dankzij geslaagde crowdfunding kon debuteren.
2.Incubator van Hans Lyklema (Palmslag). Mooie wereldwijde bloemlezing van werk van studenten die een opleiding tot stripmaker volgen aan verschillende scholen.
3.Bible of filth van Robert Crumb (Scratch) Mooi als zakbijbel uitgevoerd boekje met Crumbs smerigste tekeningen.
4.Spanish Fever van Santiago Garcia (Fantagraphic books). Een interessante bundel met werk van de jongste generatie Spaanse stripmakers.
5.New York Boek (Scratch) Een fijne nieuwe bundel met tekeningen van Joost Swarte die hij maakte voor The New Yorker.


donderdag 7 december 2017

Idiote eenden met smurfenhoedjes

HET 9E EILAND (Marcel Ruijters)
Marcel Ruijters maakte jarenlang strips die het grote publiek links liet liggen. Daar kwam verandering in met Jheronimus, zijn stripverhaal over de schilder Jeroen Bosch. Ruijters werd door Jheronimus ineens wel opgemerkt en het leverde hem zelfs publieke erkenning op in de vorm van een Stripschapprijs.
Jheronimus kostte Marcel Ruijters een aantal jaren van zijn leven en liever dan weer veel tijd te steken in onderzoek en voorbereiding greep hij terug op een van de grootste cliché's van de populaire (strip)literatuur en liet zijn nieuwe boek op een spontane manier ontstaan. Zo groeide wat eerst bedoeld was als een kort verhaal uit tot een paperback van ruim 200 pagina's.
Ruijters heeft met zichtbaar plezier gewerkt aan dit absurde verhaal over een schipbreuk, eilandjes en kannibalen. De hoofdpersoon Scott leidt schipbreuk en belandt op een eiland waar alleen een vrouwelijke kannibaal leeft. Ongetwijfeld waren er ooit meer eilandbewoners, maar er spoelt nu eenmaal niet dagelijks een schipbreukeling aan.
Scott wordt haar minnaar en nadat de vrouw zich tegoed heeft gedaan aan een van de andere schipbreukelingen die minder geluk heeft gehad begint een reis langs 9 eilandjes. Het idiote verhaal zit vol met originele vondsten en  ieder eiland heeft  weer andere rare bewoners zoals een soort eenden met smurfenhoedjes, mensen die niet praten maar mime spelen en een medeschipbreukeling die op een onbewoond eiland een stripwinkel heeft geopend. Dat komt goed uit want Scott is een stripliefhebber die het niet kan laten om regelmatig de vaart uit het verhaal te halen en aan theoretische verhandelingen over het stripverhaal te beginnen. En zo heeft dit absurde verhaal in vier hoofdstukken toch een serieus kantje.
Met Het 9e eiland grijpt Marcel weer terug op de undergroundstrips die hij maakte ten tijde van Dr. Molotov. Het lijkt erop dat Jheronimus een eenmalig uitstapje was en Marcel Ruijters na alle aandacht van een paar jaar terug weer is wat hij daarvoor ook was: een interessante en eigenzinnige kunstenaar die strips tekent voor een kleine groep liefhebbers.
Sherpa 2017; 208 pagina's; paperback, zwart-wit; € 19,95

☺☺☺☺

woensdag 29 november 2017

Homoseksuele ridders met een kinderwens

PAPA ZOGLU (Simon Spruyt) 
Met Simon Spruyt weet je het nooit. Met ieder nieuw boek weet hij weer te verrassen, maar dit keer overtreft hij zichzelf. Hij oogstte veel lof voor de geslaagde graphic novel Junker maar hij bouwde niet voort op het succes, en sloeg weer een nieuwe weg in met als resultaat Papa Zoglu. een kleurrijk album (in veel opzichten) met een aantal verhalen die een samenhangend geheel vormen. Je zou het kunnen omschrijven als een bizarre combinatie van scheppingsverhaal, middeleeuwse heiligenlegende en sprookje.
Papa Zoglu, de hoofdpersoon in de verhalen wordt gebaard door een koe en opgevoed door een oude heks die woont in een huisje op poten. Een verwijzing naar de Russische sprookjesfiguur Baba Yaga? Als hij zeven jaar oud is trekt Papa Zoglu er op uit en hij heeft een aantal ontmoetingen met een homoseksueel ridderkoppel met een kinderwens, een jonkvrouw met een kuisheidsgordel zonder sleutel en een schoorsteenveger. Hij verliest ze alle drie uit het oog, maar zal ze aan het slot van dit boek weerzien en er achter komen dat hij grote invloed heeft gehad op hun leven en dat van hun nakomelingen.
Een vreemd verhaal? Dat wel, maar schitterend in beeld gebracht in een stijl die wat middeleeuws aandoet, maar het geheel geeft ook iets van een prentenboek. Die indruk wordt versterkt door de tekeningen van een of twee volledige pagina's tussen de strippagina's door. Opvallend is ook het ontbreken van zwarte lijnen om de platen en plaatjes heen.
Het plezier waarmee dit boek duidelijk gemaakt is aanstekelijk. Het boek staat vol met knipoogjes naar ons cultureel erfgoed en een soort humor die je als je er gevoelig voor bent, regelmatig luid lachend het boek even opzij laat leggen.,
Papa Zoglu is een van de origineelste en mooist gemaakte stripverhalen die dit jaar verscheen.
Uitgeverij Bries 2017; 96 pagina's; gebonden, kleur; € 22,00
☺☺☺☺☺


zaterdag 25 november 2017

... Was hij maar als paard geboren...

FAMILIEZIEK (Peter van Dingen & Adriaan van Dis)
De makers van Familieziek hoeven eigenlijk niet geïntroduceerd te worden. Peter van Dongen debuteerde in 1990 met de striproman Muizentheater  en maakte daarna het tweedelige Rampokan (1998, 2004), waarvan in de afgelopen jaren ook een Duitse, Franse, Engelse en Indonesische vertaling verschenen. In 2008 begon hij aan deze stripbewerking van Familieziek.
Adriaan van Dis (1946) is een van de belangrijkste schrijvers van Nederland. Hij debuteerde in 1983 met de ontroerende novelle Nathan Sid en brak door bij het grote publiek met de roman Indische Duinen (1993). Adriaan van Dis en Peter van Dongen schelen 20 jaar in leeftijd met elkaar, maar hebben hun 'wortels' met elkaar gemeen. Zijn Indonesische afkomst is een belangrijk thema in het werk van van Dis. We zien het onder andere terug in Nathan Sid, Indische duinen en Familieziek.
In Familieziek portretteert van Dis een gezin dat afkomstig is uit een door oorlog verwoeste Nederlandse kolonie en probeert een nieuw leven op te bouwen in het Nederland van de jaren vijftig. Ze wonen met andere gezinnen uit Indonesië in een voormalig koloniehuis voor bleekneusjes in de duinen bij Bergen aan Zee.
Er zijn een moeder en drie dochters, maar het verhaal gaat vooral over een vader en een zoon. De vader is een man die moeilijk kan omgaan met de nieuwe situatie waarin hij terecht is gekomen. Medicijnen moeten hem op de been houden, maar kunnen zijn driftbuien niet voorkomen, waar vooral de jongen de dupe van is. Aan zijn zussen heeft hij weinig, die fluisteren tussen de gordijnen over geheimen uit het verleden, waar de jongen niets van mag weten. Alleen zijn levendige fantasie waarin hij avonturen beleeft met Schaduwbroer houdt de jongen overeind.
Het verhaal is prachtig in beeld gebracht door Peter van Dongen. In het in vier hoofdstukken verdeelde verhaal beschrijftt hij het leven van het gezin, waarbij hij de essentie van het verhaal raak weergeeft in scènes met net iets meer tekst of juist geen tekst zodat je er wat langer bij stilstaat. De spanning tussen de man en de jongen wordt steeds verder opgebouwd en komt tot een kookpunt in het hoofdstuk Pindaman als de jongen met zijn vader in de duinen is en merkt dat zijn vader meer lijkt te geven om de paarden die hij verzorgt dan om zijn zoon.
Peter van Dongen en Adriaan van Dis hebben lang aan dit boek gewerkt en ik keek er al lange tijd naar uit. Het was het wachten waard.
Scratch 2017; 128 pagina's; hardcover, kleur; € 29,90

☺☺☺☺☺

donderdag 9 november 2017

Een beer van een man in huis

MY BROTHER'S HUSBAND (Gengoroh Tagame)
De meeste mangalezers hadden nog nooit gehoord van Gengoroh Tagame toen in 2014 de eerste pagina's van het vertederende verhaal My brother's husband verschenen in het tijdschrift Monthly Action. Tagame was vooral bekend bij de liefhebbers van bara manga (menzu rabu), een genre erotische gay manga dat zich in tegenstelling tot de softere yaoi richt op homoseksuele mannen. Tagame is een van de meest prominente makers van dit soort strips, waarvan onlangs een uitstekend gedocumenteerde bloemlezing verscheen bij Fantagraphic books met de titel Massive. Tagames mannen zijn doorgaans zeer stevig, flink behaard en bebaard, hebben een stoer uiterlijk en bedrijven harde seks met elkaar.
My brother's husband is Tagames eerste strip voor een algemeen publiek. Er zit geen seks in, maar niettemin leidde het verhaal tot stevige discussies in Japan, want al zou je het niet denken als je de Japanse cultuur alleen kent uit manga, homoseksualiteit is er nog behoorlijk taboe. My brother's husband verscheen na de voorpublicatie als vierdelige serie boeken, waarvan de eerste twee inmiddels werden vertaald en gebundeld door Pantheon Books.
Yaichi is een gescheiden vader die in zijn eentje zorgt voor zijn dochtertje Kana. Zijn ouders leven niet meer en zijn homoseksuele broer Ryoji verloor hij negen jaar eerder uit het oog toen die emigreerde naar Canada. Op een dag staat er een beer van een man voor zijn deur; Mike Flanagan blijkt de echtgenoot te zijn van zijn  broer, die een maand eerder is overleden. Mike is naar Japan gegaan omdat hij het geboorteland van zijn man altijd al heeft willen zien en om met Yaichi, die uiterlijk veel op Ryoji lijkt, over hem te praten.
Er ontstaat een onwaarschijnlijke vriendschap tussen de twee, die vooral door Kana wordt gestimuleerd. Het meisje is vanaf de eerste dag weg van Mike, heeft er geen enkel probleem mee dat hij gay is, en wil het liefst dat hij altijd bij haar blijft.
Het verhaal is een tikkeltje voorspelbaar en dreigt hier en daar wat sentimenteel te worden, maar daar staan heel mooie scènes tegenover. Een van de meest ontroerende momenten vond ik zelf dat waarop een jongen uit de buurt war Yaichi woont zijn coming out heeft bij Mike. Dan moet je toch even slikken. My brother's husband is een hartverwarmend en soms hartbrekend verhaal over gescheiden ouders, homo-ouderschap, coming out en (volgens Tagame zelf) vooral over familie. Ik heb het in één keer uitgelezen en kijk uit naar het vervolg.
Pantheon 2017; 350 pagina's; gebonden, zwart-wit; $ 24,95

☺☺☺☺

maandag 6 november 2017

Observaties van een parkbankje

I. THE PARK BENCH (Christophe Chabouté)
II. ALONE (Christophe Chabouté)

Christophe Chabouté is een man van weinig woorden. Dat is in ieder geval de indruk die je krijgt na het lezen van twee recente uitgaven van zijn werk door een Engelse en een Amerikaanse uitgever. Voor het Nederlandse taalgebied is Chabouté nog een onbekende, er is nog niets van hem vertaald, maar in Frankrijk wordt hij beschouwd als een  belangrijke stripmaker. . Bij het grote (Franse) publiek is hij vooral bekend van zijn stripbewerking in twee delen van Herman Melvilles roman Moby Dick.  
Hij won diverse prijzen en werd in 2008 in Angoulême genomineerd voor Tout seul, waarvan Alone de vertaling is.

Alone gaat over een verlegen, misvormde man, die helemaal alleen woont in een vuurtoren op een eilandje voor de Bretonse kust. Hij is nooit van dit eiland af geweest en kent de wereld erbuiten niet. Een van zijn schaarse bezittingen is een woordenboek. Om zichzelf te amuseren zoekt hij hier een woord in op en probeert zich aan de hand van de omschrijving voor te stellen hoe het voorwerp dat hij heeft gekozen er uit ziet.
Af en toe wordt de eenzame man voorzien van voedsel en wat hij verder nodig geeft door vissers. Onderweg speculeren ze over de man die ze nooit gezien hebben en zijn leven. Een jonge visser wordt nieuwsgierig en stuurt de kluizenaar een briefje. Dan begint zijn leven te veranderen.
Het verhaal van Alone is klein en simpel, maar wordt meesterlijk verteld. Chabouté brengt de man tot leven in gedetailleerde zwart-wittekeningen die zijn dagelijkse routine weergeven. De hoofdstukken die steeds op elkaar lijken, net als de dagen van de kluizenaar, veranderen steeds op een subtiele manier als de dagelijkse sleur plaatsmaakt voor zijn innerlijke leven. Meesterlijk!

The park bench is recenter werk van Chabouté. Het boek met de fraaie titel Un peu de bois et d'acier verscheen oorspronkelijk in 2012. Het volledig tekstloze boek laat een parkbank zien waarop en waaromheen zich een jaar lang van alles afspeelt. In de loop van dat jaar keert een aantal personages steeds terug op de bank en het is alsof de bank zelf meekijkt naar de kleine veranderingen in hun levens. En de lezer met hem. Je leert ze kennen en gaat met ze meeleven.
Een origineel gegeven dat door Chabouté knap wordt uitgewerkt.
I. Faber and Faber 2017; 328 pagina's; paperback, zwart-wit; Prijs £ 14,99
II.Simon and Shuster 2017; 368 pagina's; paperback, zwart-wit; $ 25,00

I.☺☺☺☺ II. ☺☺☺☺☺